دیار کورد (کرد،هنر،فرهنگ)

بررسی دسته اول :

نویسه هایی که از نظر نوشتاری  و تلفظ (طرز ادا ) بین الفبای کُردی و الفبای فارسی مشترک هستند .

 در صامت ها :ب/ پ / ت / ج/ چ/ خ/ د /  ر/ ز / ژ / س/ ش/ ف/ ک/ گ/ ل/ م/ ن/ ه‍ / ی ( 20 نویسه)

 در مصوت ها : ا /  ی (صدای ایی کشیده ) /  ( 2 نویسه)

صامت ها :

-----------------------------------------------------------------------

1 - (ب  : بـ   ـبـ   ـب  ب )

 باران ،  سبەینێ ،  قەڵب ،  کەڵەباب ،  بەران ، بۆق ، سەبر ، سێبەر ،  کەباب ، باب

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  " b / B " نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

2 - ( پ :  پــ  ـپـ   ـپ  پ )

  پیر ، تەپڵ ، خشپە ، پەپوولە ، سپی ، سپڵە ، شڵپە ، قاپ ، ئەسپ  ،تۆپ

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  p /P" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

 3 - ( ت : تــ  ـتـ   ـت  ت )

 تەرزە ، تازە ، تۆز ، پشتێن ، نیشتمان ، نەتەوە ، سەردەشت ، زەرتوشت ، تەڕ ، تەماتە

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  " t / T " نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

4 - ( ج : جـ  ـجـ   ـج   ج )

 جێگا ، جل ، جوولەکە ، جۆگە ، جووچکە ، هەنجیر ، زنجیر ، پەنجە ، ڕەنج ، سەرنج

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  " c / C " نشان داده می شود .

   ( دانلود فایل نویسه های " ب / پ / ت /ج " )

-----------------------------------------------------------------------

 5 - (چ : چـ  ـچـ   ـچ  چ  ) 

 بێچوو ، کەوچک ، کەچەڵ ، قاچ ، ماچ ، کۆچ ، ورچ ، پرچ ، چرچ ، کچ

 در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  ç / Ç" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

6 - ( خ : خـ  ـخـ   ـخ  خ  )

 خاو ، خێل ، خەرمان ، تەختە ، خوشک ، مێخەک ، خەو ، بەرخ ، شاخ ، داخ

 در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  x / X" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

7 - (د : د  ــد  )

دەرزی ، دەست ، کورد ، ورد ، درشت ، درۆ ،  دەم ، دڕک ، دار ،  درگا

 در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  d / D" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

8 - ( ر : ر  ـر  )

سەرباز ، سەردار ، دەرزی ، دەردەدار ، زۆر ، برۆ ، برا ،  کرێکار ، کوردستان ، کەر

 در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  r / R" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

9 - ( ز : ز   ـز  )

 زانا ، زیرەک ، زەماوەند ، زۆر ، مزگێنی ، بەرز ، زەرگەتە ، زریکە ، زانست ، پارێزەر ، زانکۆ

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  z / Z" نشان داده می شود .

-----------------------------------------------------------------------

10 – ( ژ :  ژ   ـژ  )

 بێژنگ ، کەژ ، ژین ، ژار  ، ژیر ، ژن ، ئەژنۆ ، ژێر ، ژیلەمۆ ، ژان  

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  j / J" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

11 – ( س : ســ  ـسـ   ـس   س )

 سارد ، ئەسرین ، سنوور ، سه‌رۆك ، زانست ، هه‌ناسه ، سی ، مامۆستا ، سه‌ره‌تا ، کۆسپ

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  " s / S " نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

12 – ( ش : شــ  ـشـ   ـش   ش )

 شار ، شاباش ، شاخ ،شەو ، شین ، شەل ، شووشە ، شمشاڵ ، شووتی ، شەکەت

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  ş / Ş" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

13 – ( ف : فـ  ـفـ  ـف  ف  )

 فێنک ، فشە ، تریفە ، تف ، ماف ، فیشەک ، فانتۆم ، ده‌رفه‌ت ، بەفر ، شەرەف

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  f / F" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

14 – ( ک : کــ   ـکـ   ـک   ک )

کاوە ، کەم ،  چکۆلە ، تێکۆشان ، مێشک ، وشک ، تاریک ، پاک ، چاک ،بووک

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  k / K" نشان داده می شود .

-----------------------------------------------------------------------

15 – ( گ : گــ   ـگـ    ـگ   گ )

 گەڵا ، هەنگاو ، مانگ ، ڕەنگ ، گورگ ، مانگا ، گرێو ، گڕ ،گریان ، گاڵتە ،

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  g / G" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

16 – ( ل : لــ   ـلـ   ـل   ل  )

 لێو ، کەل و پەل ،  کەلاوە ، لاو ، لاواز ، گەردەلوول ، لۆتی ، مەلە ، مەل ، لێبووردن

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  l / L" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

17 – ( م : مــ    ـمـ   ـم    م ) 

 مشک ، مانگ ، هێمن ، سمێڵ ، سمۆرە ، نم ، بزمار ، مەلە ، دیمەن، کۆمار

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  m / M" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

  18 – ( ن : نــ   ـنـ    ـن   ن )

 نان ، نەرم ، ناو ، گزنگ ، نەوسن ، بزن ، بەران ، شنۆ ، شنە ، هەناسە

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  n / N" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

19 – ( ﮬ :  هـ   ـهـ )

 هێمن ، هەنار ، هەنجیر ، نهێنی ، بەهار ، مەهاباد ، داهاتوو ، هاندان ،  هەرمێ ، هەڵبژاردن

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  h / H" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

20 – ( ی :  يـ    ی  )  

 یارمەتی ، یار ، یاخی ، یانزە ، وەیلان ، بایێخ ، تایبەت ، یەکیەتی ، یەک ، سەیران

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  y / Y" نشان داده می شود .

مصوت ها :

1- ( ا : ا  ـا   )

 یارمەتی ، یار ، یاخی ، بەران ، هەناسە ، فانتۆم ، تاریک ، پاک ، چاک ،نان

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  a / A" نشان داده می شود .

 -----------------------------------------------------------------------

2 – ( ی  :  ـيـ  ى  )

  یاخی ، تاریک ، هەنجیر ، شین ، ئه‌سرین ، پیت ، تیشک ، دیمه‌ن ، به‌زه‌یی ،  زایینی

  در الفبای لاتین این آوا را با نویسه  "  î / Î" نشان داده می شود .

 لازم به ذکر است :

1 : چون کاربرد این نویسه ها شبیه زبان فارسی است نیازی به توضیح بیشتر ندارد .

2 : هدف فقط شنیدن و دیدن کلماتی است که با این تعداد نویسه مشترک نوشته شده اند ، در درس های بعدی با معنی این

کلمات نیز آشنا خواهید شد .

                 جدول مقایسه ایی نویسه های لاتین با عربی مربوط به دسته اول :